فناوری عمدهفروش سفر؛ نیمهای که کسی نشان نمیدهد

هر زیرساخت فناوری عمدهفروش سفر به یک شکل فروخته میشود: دمو از صفحهٔ جستوجو شروع میشود. کسی تهران–دبی را تایپ میکند، صفحهای از نرخها میآید، روی یک قیمت کلیک میشود، یک PNR ساخته میشود و همهٔ حاضران سر تکان میدهند. بعد لپتاپ بسته میشود و هیچکس به شما نشان نداده که صبح سهشنبه چه اتفاقی میافتد؛ وقتی یک آژانس همکار در مشهد میخواهد بلیت دیروز را به جمعه منتقل کند، یک ایرلاین شبانه زمانبندی شش رزرو شما را عوض کرده و حسابدارتان میپرسد چرا صورتحساب تأمینکننده با گزارش فروش خودتان به اندازهٔ مبلغی اختلاف دارد که هیچکس نمیتواند توضیحش بدهد.
آن نیمهٔ دوم، دلیل واقعی وجود سیستم است. صفحهٔ جستوجو را هر کسی میتواند بخرد. بکآفیس کانسالیداتور — صفها، صدور مجدد، پولی که بعد از صدور بلیت جابهجا میشود — بخشی است که تعیین میکند میتوانید از بیست آژانس همکار به دویست برسید، بیآنکه برای هر ده آژانس یک نفر استخدام کنید یا نه.
این نوشته دربارهٔ همان نیمه است: چه چیزی بخواهید، پیش از امضا چه چیزی را آزمایش کنید و عمدهفروشها معمولاً کجا دیر میفهمند که چیزی کم بوده است.
دو نیمهٔ فناوری یک عمدهفروش
پیش از ارزیابی هر چیزی، سیستم را در ذهنتان دو نیمه کنید. نیمهٔ جلویی میفروشد: موجودی، قیمتگذاری، مارکآپ برای هر آژانس همکار، رزرو، صدور. نیمهٔ پشتی به آنچه فروخته شده رسیدگی میکند: تغییر، کنسلی، استرداد، یادداشتهای بدهکار و بستانکار، اعتبار آژانسهای همکار، تسویه و گزارشهایی که همهٔ اینها را به عددهایی تبدیل میکنند که واحد مالی پایشان را امضا کند.
فروشندهها وقت دمو را صرف نیمهٔ اول میکنند، چون دیدنی است. عمدهفروشها پولشان را در نیمهٔ دوم از دست میدهند، چون دیدنی نیست.
میدآفیس: بلیتها بعد از فروش کجا میروند
«میدآفیس» نامی است که صنعت به هر چیزی میان رزرو و دفاتر حسابداری میدهد. هیچ جذابیتی ندارد و دقیقاً همان جایی است که وقت کارکنان بیصدا ناپدید میشود.
صفها
هر عمدهفروشی صف دارد، چه اسمش را صف بگذارد چه نه: رزروهای نگهداشتهشده که باید پیش از مهلت صدور بلیت شوند، تغییرات زمانبندی که منتظرند کسی آنها را بپذیرد یا رزرو را جابهجا کند، درخواستهای استردادی که نزد ایرلاین معطل ماندهاند و پیامهای آژانسهای همکار که منتظر پاسخاند. پرسش این نیست که سیستم شما صفحهای به نام «صف» دارد یا نه. پرسش این است که آیا هر مورد مسئول، مهلت و وضعیتی قابلمشاهده دارد — تا رزروی که مهلت صدورش ساعت ۲۳:۴۰ تمام میشود، به حافظهٔ یک نفر وابسته نباشد.
اگر صف امروز شما یک گروه واتساپ و یک صندوق ایمیل مشترک است، یک هفته هر نوع درخواستی را که آنجا میرسد یادداشت کنید. آن فهرست نیازمندی میدآفیس شماست و از هر کاتالوگ امکاناتی کارآمدتر است.
صدور مجدد
صدور مجدد (reissue) هیچوقت فقط یک بلیت تازه نیست. اختلاف نرخ هست، جریمهٔ تغییر هست، گاهی اختلاف مالیات هست و باید تصمیم گرفت کدام بخش را چه کسی میپردازد: مسافر، آژانس همکار یا شما. سیستمی که صدور مجدد را نزد ایرلاین درست انجام میدهد اما به ماندهٔ حساب آژانس همکار دست نمیزند، بدهیای ساخته که تا آخر ماه کسی پیدایش نمیکند.
استرداد
استردادها با دو ساعت جلو میروند. ایرلاین با زمانبندی خودش پول را به شما برمیگرداند؛ آژانس همکار پولش را با زمانبندی خودش میخواهد. سیستم شما باید این وضعیتها را جدا نگه دارد — استرداد درخواست شد، استرداد از تأمینکننده دریافت شد، استرداد به آژانس همکار پرداخت شد — وگرنه تیمتان استردادهایی را میپردازد که هنوز دریافت نکردهاید و گاهی هم استردادهایی را که هرگز دریافت نخواهید کرد.
یادداشتهای بدهکار
ADMها (agency debit memo) هفتهها پس از فروش میرسند، معمولاً به خاطر کاری که یک آژانس همکار کرده است: fare basis اشتباه، نوشویی که هرگز کنسل نشد، رزرو تکراری. اگر سیستم نتواند ADM را به رزرو اصلی و آژانس همکاری که آن را ثبت کرده وصل کند، هزینهاش با شماست. عادتهایی که از اساس جلوی ADM را میگیرند در چکلیست کانسالیداتورها برای پیشگیری از ADM ایرلاینها آمده است؛ کار میدآفیس این است که ADMهایی که باز هم میرسند روی حساب درست بنشینند.
گزارشهایی که واحد مالی واقعاً میپذیرد
واحد مالی داشبورد نمیخواهد. ردیفهایی میخواهد که با هم جور دربیایند. این دادهها را از هر سیستم رزرو عمدهفروشی بخواهید، بهصورت خروجی قابلدانلود، نه نموداری برای تماشا:
- هر رزرو با بهای نت، مارکآپ شما، قیمت فروش آژانس همکار و آژانسی که آن را فروخته، در یک ردیف.
- تغییرات و استردادها بهصورت ردیفهای جداگانه که به رزرو اصلی وصلاند — نه ویرایشهایی که روی آن بازنویسی شوند.
- ماندهٔ حساب هر آژانس همکار که با آنچه برایش صورتحساب کردهاید یکی باشد.
- جمعها به تفکیک تأمینکننده برای همان دوره، تا صورتحساب تأمینکننده را بشود با چیزی مقایسه کرد.
بیشتر تطبیقها همین نکتهٔ آخر شکست میخورند. گزارش آنچه فروختهاید، گزارش آنچه بدهکارید نیست، و حسابداری که مجبور است دومی را از روی اولی در اکسل بازسازی کند، این کار را هر ماه، با دست، تا وقتی کسبوکارتان برقرار است انجام خواهد داد.
اعتبار آژانسهای همکار هم جایش همینجاست. سقف اعتبار و فاکتورهای تسویه باید رکوردهایی درون سیستم باشند، نه فایل اکسلی کنارش، چون از لحظهای که در اکسل زندگی کنند، ممکن است رزروی با اعتباری صادر شود که پیشتر خرج شده است. جداگانه نوشتهایم که سقف اعتبار آژانسهای همکار را چطور تعیین و کنترل کنید.
نقش کارکنان و اینکه چه کسی قیمت نت را میبیند
نرخهای نت گنجینهٔ یک عمدهفروشاند. در یک دفتر کوچک همه همهچیز را میبینند، چون به همه اعتماد هست. از تعداد مشخصی کارمند به بعد، همین عادت راهی میشود که نرخ نت از آن به دست رقیب میرسد، یا مارکآپی برای بستن یک فروش کم میشود و دیگر هرگز برنمیگردد.
این یک تقسیمبندی اولیه است. تقسیمبندی شما فرق خواهد کرد و باید هم فرق کند — مهم این است که آن را تصمیم گرفته باشید، نه به ارث برده باشید.
| نقش | دیدن بهای نت | تغییر مارکآپ | استرداد | اعتبار آژانس همکار |
|---|---|---|---|---|
| مالک / مدیر | بله | بله | تأیید میکند | تعیین میکند |
| مالی | بله | خیر | تأیید میکند | تعیین میکند |
| صدور بلیت / عملیات | بله | خیر | انجام میدهد | خیر |
| فروش / مدیر حساب | محل بحث | در یک بازهٔ مشخص | خیر | درخواست میکند |
| کارکنان خود آژانس همکار | هرگز | فقط مارکآپ خودشان | درخواست میکند | خیر |
ردیفی که سرش بحث میشود فروش است. بعضی عمدهفروشها میخواهند مدیران حساب نت را ببینند تا همان لحظه مذاکره کنند؛ بعضی دیگر نت را فقط برای واحد مالی نگه میدارند و به فروش یک قیمت کف میدهند. هر دو قابلدفاع است. آنچه قابلدفاع نیست، سیستمی است که اصلاً امکان این انتخاب را ندارد، چون تنها نقشهایی که میشناسد «ادمین» و «کاربر» است.
نقاط اتصالی که همیشه بعداً وصله میشوند
هر عمدهفروشی دیر یا زود سیستم رزروش را به چیز دیگری وصل میکند. اینها اتصالهاییاند که هنگام انتخاب فراموش میشوند و بعداً، با هزینهٔ بیشتر، اضافه میشوند:
- حسابداری. رزروها، استردادها و یادداشتها باید به دفتر کل برسند. دقیقاً بپرسید چطور: خروجی زمانبندیشده، فایلی که حسابدار وارد میکند، یا هیچ.
- وصول پرداختها. پرداختهای کارتی و حوالههای بانکی آژانسهای همکار باید با فاکتورها تطبیق داده شوند. اگر این تطبیق دستی باشد، در حجم بالا شغل تماموقت یک نفر میشود.
- سیستمهای بزرگترین آژانسهای همکارتان. بزرگترها بالاخره بهجای پورتال API میخواهند. پیش از آنکه بخواهند، بفهمید پلتفرم شما میتواند آن را ارائه کند یا نه، و با چه شرایطی.
- صورتحسابهای تأمینکنندگان. دادهای که با آن تطبیق میدهید باید از جایی بیاید. بفهمید هر تأمینکننده واقعاً با چه قالبی میفرستد.
هیچکدام از اینها در دمو دیده نمیشود. همهشان در سال دوم پیدا میشوند.
هزینهٔ اشتباه
بکآفیس ضعیف با سروصدا از کار نمیافتد. نشت میکند. استردادی که دو بار پرداخت شد. ADMی که سوخت شد چون هیچکس نتوانست ثابت کند کدام آژانس همکار مسببش بوده. صدور مجددی که اختلاف نرخش هرگز به آژانس منتقل نشد. آژانس همکاری که از سقف اعتبارش گذشت چون آن سقف فقط در ذهن یک نفر بود. هرکدام آنقدر کوچک است که بشود تحملش کرد، و درست به همین دلیل تکرار میشود — و روی هم، مستقیم از حاشیهٔ سود باریکی کم میشوند که عمدهفروش با آن زندگی میکند.
هزینهٔ دیگر نیروی انسانی است. بدون میدآفیس درون سیستم، رشد خطی است: آژانس همکار بیشتر یعنی کارمند عملیات بیشتر، و هزینهٔ هر رزرو هرگز پایین نمیآید. شکستن این خط، تمام هدف این زیرساخت است.
پس وقتی پلتفرمی را ارزیابی میکنید، صبح سهشنبهٔ خودتان را همراه ببرید. فهرست موارد صف هفتهٔ گذشته، یک صدور مجدد واقعی، یک استرداد واقعی و یک ADM واقعی را بردارید و از فروشنده بخواهید هرکدام را جلوی چشم شما در سیستمش پیش ببرد. اگر میخواهید این تمرین را با ما انجام دهید، بگویید دفترتان امروز چطور کار میکند تا آن را در پنل مدیریت مرور کنیم، نه روی اسلاید.
صفحهٔ جستوجو میگوید یک سیستم چه چیزی میتواند بفروشد. بکآفیس میگوید آیا از عهدهٔ فروختن از طریق آن برمیآیید یا نه.