สิทธิ์การเข้าถึงของทีมเอเจนซี่ทัวร์: ใครควรเห็นอะไร

คำถามนี้มักโผล่มาแบบไม่ตั้งตัว พนักงานออกตั๋วคนใหม่ถามว่าทำไมราคาตั๋วบนหน้าจอจองกับในรายงานถึงไม่เท่ากัน แล้วคุณก็เพิ่งรู้ตัวว่าเธอมองเห็นราคา net มาร์กอัปของบริษัท และยอดเครดิตคงเหลือของซับเอเจนต์ทุกรายที่คุณขายให้ ไม่มีใครตัดสินใจให้เป็นแบบนี้ เธอแค่ได้รหัสเข้าระบบเหมือนคนอื่นทุกคน เพราะการตั้งค่าให้ละเอียดกว่านั้นดูเป็นงานที่ควรรอทำตอนสัปดาห์ที่ว่างกว่านี้
สัปดาห์ที่ว่างนั้นแทบไม่เคยมาถึง สิทธิ์การเข้าถึงของทีมในเอเจนซี่ทัวร์จึงถูกกำหนดไปเองตามความเคยชิน ทุกคนเห็นทุกอย่าง รหัสผ่านที่ใช้ร่วมกันจดไว้ในสมุดข้างโทรศัพท์ และคนที่ลาออกไปตั้งแต่ต้นปียังล็อกอินได้อยู่ บทความนี้ว่าด้วยการตัดสินใจเรื่องนี้อย่างตั้งใจ ว่าเอเจนซี่ต้องมีบทบาทอะไรบ้างจริงๆ อะไรที่พนักงานใหม่ไม่ควรเห็น จะตัดสิทธิ์คนที่ลาออกได้ภายในวันเดียวอย่างไร และควรเก็บบันทึกอะไรไว้เมื่อลูกค้าหรือซัพพลายเออร์โต้แย้งว่าเกิดอะไรขึ้น
ทำไม "ทุกคนเห็นทุกอย่าง" ถึงแพงกว่าที่คิด
ความเสี่ยงที่นึกถึงเป็นอย่างแรกคือการขโมย แต่นั่นกลับเป็นเรื่องที่เกิดน้อยที่สุด ความเสียหายที่เกิดบ่อยนั้นเงียบกว่ามาก
พนักงานที่เห็นราคา net ของคุณ ไม่ช้าก็เร็วจะหลุดปากบอกใครสักคน อาจเป็นเพื่อน ลูกค้าที่ต่อราคาไม่หยุด หรือคู่แข่งที่รับเขาเข้าทำงานในปีหน้า พนักงานที่แก้มาร์กอัปได้จะ "ปรับ" ราคาให้ลูกค้าที่รีบร้อนแล้วลืมเปลี่ยนกลับ คนที่เห็นการจองของทุกสาขาจะไปตอบลูกค้าของอีกสาขาและรับปากในสิ่งที่สาขานั้นไม่เคยตกลง ทั้งหมดนี้ไม่ต้องมีเจตนาร้ายเลย แค่มีสิทธิ์เข้าถึงที่ไม่เคยมีใครคิดถึงก็พอ
และเมื่อมีอะไรผิดพลาดจริงๆ เช่น เงินคืนเข้าบัตรผิดใบ ตั๋วถูก void หลังหมดเวลา หรือสายการบินส่ง ADM มาเรียกเก็บจากการจองที่ไม่มีใครจำได้ว่าทำ การใช้รหัสร่วมกันหมายความว่าคุณบอกไม่ได้ว่าใครเป็นคนทำ คุณจ่าย ADM ขอโทษลูกค้า แล้วก็ไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย นี่คือต้นทุนที่แท้จริง ไม่ใช่การสูญเสียครั้งใหญ่ครั้งเดียว แต่เป็นกำไรที่รั่วไหลทีละน้อยและข้อพิพาทที่ชนะไม่ได้ เพราะไม่มีบันทึกว่าใครทำอะไร
บทบาทที่เอเจนซี่ส่วนใหญ่ต้องมีจริงๆ
ชื่อตำแหน่งต่างกันไปในแต่ละเอเจนซี่ แต่ลักษณะงานไม่ต่างกัน เอเจนซี่ที่มีพนักงานหน้าเคาน์เตอร์ตั้งแต่ไม่กี่คนจนถึงราวยี่สิบคน มักลงเอยกับห้าบทบาทนี้ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ให้มองตารางนี้เป็นจุดตั้งต้นสำหรับถกเถียง ไม่ใช่มาตรฐานตายตัว
| บทบาท | หน้าที่ | มองเห็น | ไม่ควรเห็นหรือทำ |
|---|---|---|---|
| เจ้าของ / ผู้บริหาร | กำหนดมาร์กอัป วงเงินเครดิต และเงื่อนไขกับซัพพลายเออร์ | ทุกอย่าง รวมถึงกำไรและการชำระบัญชี | — |
| หัวหน้าสาขา | อนุมัติการคืนเงินและกรณียกเว้น ดูแลพนักงานของสาขาตัวเอง | การจอง ลูกค้า และรายงานของสาขาตัวเอง มาร์กอัปดูได้อย่างเดียว | ลูกค้าของสาขาอื่น สัญญากับซัพพลายเออร์ การแก้วงเงินเครดิต |
| พนักงานจอง / ออกตั๋ว | ค้นหา จอง ออกตั๋ว และแก้ไขการจอง | ราคาขาย กฎค่าโดยสาร ประวัติลูกค้าของตัวเอง | ราคา net กฎมาร์กอัป เครดิตของซับเอเจนต์ สาขาอื่น |
| บัญชี | กระทบยอดการชำระเงิน การชำระบัญชี และใบแจ้งหนี้ | การชำระเงิน ใบแจ้งหนี้ ยอดเครดิต | สร้างหรือแก้ไขการจอง |
| พนักงานชั่วคราวช่วงเทศกาล | ตอบคำถาม กันที่นั่งไว้ให้พนักงานประจำออกตั๋ว | ราคาขายและที่ว่าง | การออกตั๋ว การคืนเงิน การส่งออกรายชื่อลูกค้า |
มีสองแถวที่ควรดูซ้ำ ฝ่ายบัญชีที่เห็นตัวเงินแต่แก้การจองไม่ได้ คือการแบ่งหน้าที่ที่จับความผิดพลาดราคาแพงได้มากที่สุด เพราะคนที่บันทึกการคืนเงินไม่ใช่คนที่สั่งคืนเงิน ส่วนแถวพนักงานชั่วคราวมีไว้เพราะเกือบทุกเอเจนซี่เพิ่มคนก่อนช่วงสงกรานต์ ปีใหม่ หรือไฮซีซั่นปลายปี และเกือบทุกเอเจนซี่ก็ให้รหัสเข้าระบบแบบเต็มสิทธิ์ เพราะมันเร็วกว่า
ถ้าคุณมีสาขาเดียวกับพนักงานสามคน จะยุบเหลือสองบทบาทก็ได้ คือเจ้าของกับคนอื่นๆ แบบนั้นก็ไม่ผิด สิ่งสำคัญคือต้องมีเส้นแบ่ง และเส้นนั้นต้องคั่นระหว่างราคาขายกับราคาทุน
สิ่งที่พนักงานใหม่ไม่ควรเห็นเลย
มีสามเรื่อง เรียงตามความเสียหายเมื่อข้อมูลหลุดออกไป
ราคา net และมาร์กอัปของคุณ
กำไรของคุณคือส่วนต่างระหว่างตัวเลขสองตัว ใครเห็นทั้งสองตัวก็รู้ไส้รู้พุงธุรกิจคุณ พนักงานต้องรู้ราคาขายเพื่อเสนอราคา และรู้กฎค่าโดยสารเพื่ออธิบายค่าธรรมเนียมการเปลี่ยนแปลง แต่ไม่จำเป็นต้องเห็นราคา net ถ้าระบบของคุณแสดงได้แค่ทั้งสองตัวหรือไม่แสดงเลย นั่นคือเหตุผลที่ควรพิจารณาระบบให้ดี ไม่ใช่เหตุผลที่จะทิ้งกฎข้อนี้
วงเงินและยอดเครดิตคงเหลือ
ถ้าคุณขายให้ซับเอเจนต์หรือดูแลบัญชีบริษัทแบบเครดิต ยอดคงเหลือของแต่ละบัญชีเป็นข้อมูลอ่อนไหวทั้งสองทาง มันบอกพนักงานว่าลูกค้ารายไหนใกล้เต็มวงเงินและรายไหนจ่ายช้า พนักงานออกตั๋วต้องรู้ว่าออกตั๋วเข้าบัญชีได้หรือไม่ แต่ไม่ต้องรู้ว่าบัญชีนั้นเกินวงเงินไปแล้วเท่าไร
ลูกค้าของสาขาอื่น
เอเจนซี่ที่มีสองสาขา เช่น สำนักงานใหญ่กับเคาน์เตอร์ในห้าง มักใช้รายชื่อลูกค้าชุดเดียวกันเพราะสะดวก ต้นทุนจะโผล่มาตอนที่พนักงานสาขาหนึ่งลาออกพร้อมลูกค้าของทั้งสองสาขา หรือตอนที่ลูกค้าคนเดียวได้ราคาสองแบบจากสองสาขาในบ่ายวันเดียวกัน ให้แต่ละสาขาเห็นการจองและลูกค้าของตัวเอง ส่วนเจ้าของกับฝ่ายบัญชีเห็นทุกสาขา นี่คือค่าเริ่มต้นที่ควรมี
วันลาออก ต้องตัดสิทธิ์วันนั้น ไม่ใช่เดือนนั้น
วันที่ใครสักคนออกจากงาน คือวันที่สิทธิ์เข้าถึงของเขาสิ้นสุด ไม่ใช่รอให้ฝ่ายไอทีว่าง เพราะเอเจนซี่เล็กส่วนใหญ่ไม่มีฝ่ายไอที และไม่ใช่รอจนครบกำหนดแจ้งออก ถ้าการจากกันไม่ราบรื่น สิทธิ์เข้าระบบจองคือสิทธิ์เข้าถึงรายชื่อลูกค้าของคุณ และรายชื่อลูกค้าคือสิ่งที่พนักงานที่กำลังจะไปอยากเอาติดตัวไปมากที่สุด
ระบบจองเป็นส่วนที่ง่าย สิทธิ์เข้าถึงมักหลงเหลืออยู่ในทุกอย่างรอบๆ มัน เช็กลิสต์ที่ใช้ได้จริง:
- ปิดการใช้งานผู้ใช้ของเขาในแพลตฟอร์มจอง แล้วลองยืนยันว่าล็อกอินครั้งต่อไปไม่ผ่าน
- เปลี่ยนรหัสผ่านทุกตัวที่เคยแชร์ให้เขา ทั้ง extranet ของซัพพลายเออร์ พอร์ทัลสายการบิน และกล่องอีเมลของเอเจนซี่ที่เขาเคยอ่าน
- เอาเขาออกจากกลุ่ม LINE หรือ WhatsApp ที่ลูกค้าและซัพพลายเออร์ส่งคำขอเข้ามา
- โอนการจองที่ยังเปิดอยู่ให้เพื่อนร่วมงานที่ระบุชื่อชัดเจน เพื่อไม่ให้การเปลี่ยนตารางบินสัปดาห์หน้าไปตกอยู่ในกล่องข้อความที่ไม่มีใครอ่าน
- จดวันที่และชื่อคนที่ทำแต่ละขั้นตอน เพราะอาจมีคนถามในภายหลัง
ถ้าทำได้ ให้ปิดการใช้งานแทนการลบ การลบผู้ใช้อาจทำให้การจองที่เขาทำไว้ไม่มีเจ้าของ ส่วนการปิดใช้งานจะเก็บประวัติให้ผูกกับชื่อไว้ พร้อมกับหยุดการล็อกอิน
การใช้รหัสร่วมกันทำให้ทุกข้อในเช็กลิสต์ยากขึ้น ถ้าห้าคนใช้บัญชีเดียว การตัดสิทธิ์หนึ่งคนหมายถึงต้องเปลี่ยนรหัสให้อีกสี่คน และนั่นคือเหตุผลที่มันไม่เคยถูกทำ บัญชีรายบุคคลจึงไม่ใช่เรื่องสุภาพหรือพิธีการ แต่เป็นสิ่งที่ทำให้การตัดสิทธิ์คนลาออกเป็นไปได้ตั้งแต่แรก
บันทึกการใช้งานเมื่อเกิดข้อพิพาท
ข้อพิพาทในธุรกิจท่องเที่ยวมีรูปแบบซ้ำๆ ลูกค้าบอกว่าไม่มีใครแจ้งว่าตั๋วคืนเงินไม่ได้ สายการบินส่ง ADM มาเพราะการจองออกนอกเงื่อนไขค่าโดยสาร โรงแรมยืนยันว่าการยกเลิกเข้ามาหลังหมดเขตยกเลิกฟรี แต่ละกรณีตัดสินกันด้วยบันทึก และบันทึกที่คุณต้องการต้องตอบได้สามข้อ ใครทำ ทำเมื่อไร และตอนนั้นเขาเห็นอะไรบนหน้าจอ
"ใคร" กับ "เมื่อไร" ตอบได้ก็ต่อเมื่อทุกคนมีบัญชีของตัวเอง ส่วน "เห็นอะไร" หมายถึงต้องเก็บกฎค่าโดยสารและราคาที่แสดงอยู่ตอนจองไว้ ไม่ใช่เก็บแค่ตั๋วใบสุดท้าย บันทึกที่จดไว้ตอนทำการจอง ซึ่งเป็นเรื่องในบทความของเราว่าด้วยการจัดการการจองการเดินทางให้ลูกค้า คือครึ่งหนึ่งของบันทึกนี้
ถ้าระบบของคุณเก็บประวัติการทำงานแยกตามผู้ใช้ ให้ตรวจดูว่าเก็บไว้นานแค่ไหนและพนักงานแก้ไขได้หรือไม่ ถ้าไม่มีเลย โน้ตสั้นๆ ในแต่ละการจองว่าใครเป็นคนยืนยันเงื่อนไขกับลูกค้าและยืนยันผ่านช่องทางไหน ก็คือเวอร์ชันทำมือ มันบางเบา แต่ดีกว่าไม่มีอะไรเลยเมื่อต้องตอบสายการบิน
การแบ่งสิทธิ์แบบเดียวกันฝั่งลูกค้า
บริษัทที่จองผ่านบัญชีกับคุณก็ต้องการการแบ่งแบบเดียวกันในทีมของเขา ผู้ประสานงานที่จองให้ทุกคน ผู้จัดการที่อนุมัติ และผู้เดินทางที่เห็นเฉพาะทริปของตัวเอง ถ้าคุณขายให้ลูกค้าองค์กร เรื่องนี้ควรคุยกันตั้งแต่ตอนเปิดบัญชี บทความของเราเรื่องบัญชีจองการเดินทางสำหรับบริษัทเปลี่ยนอะไรได้จริงพูดถึงฝั่งนั้นไว้แล้ว
จัดสิทธิ์การเข้าถึงของทีมเอเจนซี่ทัวร์ให้เสร็จในบ่ายเดียว
นี่ไม่ใช่โปรเจกต์ใหญ่ ทุก tenant บนแพลตฟอร์มของเรามีแผงแอดมินของตัวเองพร้อมสิทธิ์พนักงานตามบทบาท อยู่ข้างๆ การจอง ลูกค้า มาร์กอัป และรายงานของตัวเอง ฝั่งเราจึงเหลือแค่การตัดสินใจว่าใครควรอยู่ตรงไหน ถ้าคุณอยากจับคู่ทีมกับบทบาทเหล่านี้ก่อนย้ายใคร เล่าให้เราฟังว่าทีมของคุณจัดโครงสร้างอย่างไร ไม่ว่าคุณจะใช้ระบบไหน บ่ายวันนั้นจะหน้าตาประมาณนี้
- ไล่รายชื่อทุกคนที่ล็อกอินได้ในวันนี้ รวมถึงคนที่ลาออกไปแล้ว
- จัดแต่ละคนเข้าบทบาทจากตาราง และถกเรื่องกรณีกำกวมให้จบตอนนี้ ไม่ใช่ตอนเกิดข้อพิพาท
- ปิดบัญชีของคนที่ลาออก และให้ทุกคนที่ยังอยู่มีรหัสเข้าระบบเป็นของตัวเอง
- ล็อกอินเป็นพนักงานใหม่ แล้วตรวจว่าราคา net และยอดเครดิตถูกซ่อนไว้จริงๆ
- เขียนให้ชัดว่าใครอนุมัติการคืนเงินได้ แล้วติดไว้ในที่ที่ทั้งทีมมองเห็น
ข้อสี่คือข้อที่คนมักข้าม และเป็นข้อที่สำคัญที่สุด หน้าจอมักแสดงมากกว่าที่ชื่อบทบาทบอกไว้ เช่น คอลัมน์กำไรในรายงาน หรือราคา net ในหน้ารายละเอียดการจอง บทบาทชื่อ "พนักงานจอง" ที่ยังเห็นราคา net อยู่ ไม่ใช่การกำหนดสิทธิ์ มันเป็นแค่ป้ายชื่อ